Олон улсын дохионы хэлний өдөр тохиож байна
Мэдээллийн алба
Жил бүрийн 9-р сарын 23-ны өдрийг Олон улсын дохионы хэлний өдөр болгон дэлхий нийтээр тэмдэглэдэг.
Энэ өдөр нь дохионы хэлний ач холбогдол, хэлний хүртээмж болон сонсголын бэрхшээлтэй хүмүүсийн эрхийг хамгаалах талаарх олон нийтийн ойлголтыг нэмэгдүүлэхэд чиглэдэг.
Нэгдсэн Үндэстний Байгууллагын Ерөнхий Ассамблей 2017 оны 12-р сарын 19-нд баталсан A/RES/72/161 тогтоолоор есдүгээр сарын 23-ны өдрийг Олон улсын дохионы хэлний өдөр болгон зарласан бөгөөд 2018 оноос эхлэн тэмдэглэж байна.
Энэ өдрийг сонгосон нь Дохионы хэл хэрэглэгчдийн дэлхийн холбоо (World Federation of the Deaf) 1951 оны есдүгээр сарын 23-нд байгуулагдсантай холбоотой.
Дохионы хэл нь зүгээр нэг дохио зангааны хэлбэр бус, өөрийн гэсэн хэлзүйн бүтэц, дүрэмтэй, бүрэн утга бүхий байгалийн хэл юм.
НҮБ-ын мэдээлснээр дэлхий даяар 300 гаруй дохионы хэл хэрэглэгддэг бөгөөд дохионы хэлээр мэдээлэл авах боломж нь боловсрол, төрийн болон нийгмийн үйлчилгээ, олон нийтийн амьдралд тэгш оролцох чухал нөхцөл болдог.
НҮБ-ын Хөгжлийн бэрхшээлтэй хүмүүсийн эрхийн тухай конвенцод дохионы хэлний хэрэглээг хүлээн зөвшөөрч, түүнийг ярианы хэлтэй адил хэлний статустай байлгах, дохионы хэл сурах болон хэрэглэх боломжийг дэмжихийг онцолсон байдаг. Иймээс мэдээлэл, боловсрол, төрийн үйлчилгээ болон олон нийтийн харилцааг дохионы хэлний хүртээмжтэй болгох нь тэгш оролцоог хангах нэг чухал хэсэг юм.
2026 онд Олон улсын дохионы хэлний өдрийг тэмдэглэх үеэр Дохионы хэлний эрх, хүний эрхийн хэрэгжилтийг онцолж байна. Энэ жил мөн Дохионы хэлний дэлхийн холбоо байгуулагдсаны 75 жилийн ой, НҮБ-ын Хөгжлийн бэрхшээлтэй хүмүүсийн эрхийн тухай конвенц батлагдсаны 20 жилийн ой тохиож байна.
Дохионы хэлний хүртээмжийг нэмэгдүүлэх нь зөвхөн харилцааны боломжийг өргөжүүлэх асуудал бус, мэдээлэл авах, боловсрол эзэмших, үзэл бодлоо илэрхийлэх, нийгмийн амьдралд тэгш оролцох эрхийг хангахтай шууд холбоотой.
